ازدواج آرزوي پردرد سر جوانان

ازدواج آرزوي پردرد سر جوانان
 
ازدواج، با اين كه يكي از رويايي ترين آرزوهاي هر انساني در سنين جواني است اما امروز به يكي از چالش هاي مهم جامعه جوان كشور تبديل شده است. و اين چالش هنگامي از اهميت فزونتري برخوردار مي شود كه تنها لحظه اي بر روي آمارهاي رسمي و غيررسمي تعداد دختران و پسراني كه در انتظار اين رويداد مهم زندگي هستند و ديگر از حد متوسط سن ازدواجشان گذشته است نظر افكنيم.
از سوي ديگر طي سال هاي اخير ارايه آمارهايي در ارتباط با معضلاتي چون بيكاري، اعتياد، بزهكاري و... مشكلات سر راه ازدواج را دو چندان ساخته و نگراني هاي زيادي را ميان مردم و به ويژه قشر جوان دامن زده است.
آخرين بررسي ها در مورد وضعيت ازدواج جوانان نشانگر تغيير و تحولات در الگويابي، كاهش شديد كاركرد خانواده و تحميلي شدن ازدواج هاست، به طوري كه طي چند سال اخير شمار متأهلين جوان در ميان هر دو جنس دختر و پسر كاهش يافته كه اين مسأله نيز بيانگر افزايش سن ازدواج و وقوع بسياري از ازدواج ها در سنين بزرگسالي است.
براساس برخي آمارهاي موجود، ميانگين سن ازدواج در ميان پسران 29 و در دختران 25 سال است كه البته تا چند سال پيش اين آمار در پسران 26 و در دختران 23 سال ذكر شده بود.
كارشناسان عمده ترين دلايل عدم ازدواج ميان جوانان را نداشتن شغل، ناتواني مالي والدين در تدارك مراسم ازدواج فرزندان، عدم امكان تهيه مسكن مناسب، نداشتن توانايي مالي كافي، شروط دست و پاگير برخي خانواده ها و... مي دانند كه ساير دلايل در كنار اين عوامل قرار داشته و از درجه اهميت كمتري برخوردارند كه به عنوان مثال مي توان به ترس از ازدواج و عدم تأمين زندگي در آينده، تجملي شدن مراسم مختلف، نبود حس مسووليت پذيري در طرف مقابل، نداشتن اعتماد كامل به همسر و... اشاره كرد.
همچنين به اعتقاد صاحب نظران از اصلي ترين دلايلي كه باعث بروز بحران در دهه كنوني در مسأله ازدواج شده است به هم خوردن ضريب جمعيتي ايران در دهه 65-55 و رشد نامتعارف آن است به طوري كه تعداد پسران آماده ازدواج نسبت به دختران، در دهه كنوني بي سابقه بوده است.
براين اساس با توجه به حفظ هنجار اختلاف سني در ازدواج و فرض ثابت ماندن ساير شرايط اگر شمار هر گروه سني دختران را با تعداد پسران گروه بعد مقايسه كنيم، به اين نتيجه خواهيم رسيد كه تعداد قابل توجهي از دختران آماده ازدواج، امكان برقراري چنين پيوندي را با يك مرد جوان نخواهند داشت.
اين در حالي است كه فاصله ميان بلوغ، سن مسووليت پذيري ازدواج و تأخير در هويت يابي جنسي موجب تأخير در دستيابي به نياز طبيعي جوانان و شكل گيري و رشد هويت آنان در خارج از چارچوب خانواده شده است.

اشتغال، سنگ اول!
با توجه به نرخ رشد بيكاري در سال هاي اخير، داده هاي آماري بخش عمده اين بيكاران را نيروهاي جوان جامعه نشان مي دهد.
نيروهايي كه در طي سال هاي اخير با توجه به رشد فزاينده دانشگاه ها در پذيرش دانشجو، از ميان تحصيلكرده ها هستند (كه البته در اين بين نمي توان ضعف نظام آموزشي در كشور را در پرورش نيروها بي اهميت دانست).
عدم وجود سيستم اطلاع رساني شغلي مناسب و دقيق نيز جهت آشنايي هر چه بيشتر جوان با نيازهاي بازاركار و چگونگي راه اندازي مشاغل گوناگون و... اين وضع را تشديد كرده است.
سروش سبزه پرور، جوان 29 ساله كه به تازگي از ايلام به تهران آمده است، علت اصلي مهاجرت خود را عدم اشتغال در ايلام دانسته و مي گويد: «اولين شرط خانواده اي كه براي خواستگاري به خانه شان رفتيم شاغل بودن من بود و از آن جا كه با تحصيلات سوم متوسطه در شهر خودمان كار چندان مناسبي پيدا نكردم به تهران آمدم تا شاغل شوم. اما اين جا هم جز كارهاي پيش پاافتاده شغل ديگري پيدا نكردم و ناچار به خانواده همسرم به دروغ گفتم كه در يك شركت خدماتي مشغول فعاليت هستم و وقتي آن ها براي تحقيق آمدند و متوجه غيرواقعي بودن حرف هاي من شدند، قضيه ازدواج من هم منتفي شد. من هم بي خيال شده ام و قصد دارم تا وقتي شغل خوبي پيدا نكرده ام، ديگر جايي براي خواستگاري نروم!»

مسكن، سنگ دوم!
افزايش قيمت ها و به تبع آن افزايش اجاره و يا خريد مسكن در شهرها (به ويژه شهرهاي بزرگ مثل تهران) موجب شده است كه تهيه مسكن و تأمين مخارج زندگي براي جوانان دشوار و تقريبا غيرممكن شود.
اعداد و ارقامي كه بر روي شيشه دفاتر املاك نصب شده است و يا آن چه كه در صفحات آگهي هاي جرايد درخصوص قيمت هاي مسكن استيجاري آمده است، بسياري از افراد ازدواج كرده را از ازدواج خود پشيمان مي كند تا چه رسد به اين كه جوانان مجرد با ديدن اين قيمت ها تمايلي به ازدواج پيدا كنند.

يك كلام: مشكلات اقتصادي!
براساس نظرات جوانان و اعتقاد صاحب نظران و كارشناسان امور اجتماعي، عمده ترين مانع بر سر ازدواج جوانان در كشور، بحث معضلات اقتصادي است. بنابراين اتخاذ سياست هايي براي رفع و حل اين نوع مشكلات اولين و مهم ترين قدم در جهت رفع موانع ازدواج به شمار مي آيد.
لذا پرداختن به اين مسأله به دليل گستردگي ابعاد گوناگون آن نيازمند عزم ملي است و مشاركت فعال نهادهاي دولتي و غير دولتي را مي طلبد.
بسياري از كارشناسان بر اين باورند كه ايجاد يك تحول اساسي در نظام مديريت كشور و ايجاد اشتغال واقعي براي جوانان، بالا بردن وام ازدواج و كمك هاي حداقلي دولت، تنها به مثابه مسكني بر اين درد خواهد بود و درمان قطعي اين مشكل نيست.
هرچند طي سال هاي اخير اقدامات خوبي در جهت تسريع در روند ازدواج جوانان و ايجاد فرهنگ ازدواج آسان ميان اقشار جوان انجام شده است اما با استناد به آمار موجود ناكافي بوده و به صورت محسوسي خود را نشان نداده است، از اين رو بايد اقدامات وسيع تر و پردامنه تري در اين رابطه انجام پذيرد.
بديهي است فرهنگ سازي رسانه هاي تصويري و مكتوب، هشدار به خانواده ها در كاهش توقعات، آسان گيري، تسهيل فرايند امور، تشويق جوانان به كار و ازدواج و تشكيل خانواده، اشتغال آفريني و... همه از نيازهاي ضروري جامعه ما محسوب شده و البته در اين ميان بانك ها نيز بايد با آسان گيري و تسهيل قوانين و شيوه هاي اعطاي وام و در صورت امكان افزايش مبالغ وام هاي ازدواج و... زمينه را براي ايجاد شادي و نشاط در جامعه و ميان قشر جوان فراهم نمايند.